Terugdringen van diabetes type 2 door de 2diabeat wijkaanpak: Meten en weten

15 december, 2021
Delen:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on print
Share on email
Share on whatsapp

Diabetes type 2 terugdringen is een van de speerpunten van het Nationaal Preventieakkoord. Maar hoe doe je dat? Een integrale wijkaanpak zoals ontwikkeld door 2diabeat, die bewoners en lokale sleutelfiguren uit zorg, welzijn en daarbuiten bij elkaar brengt, dat klinkt veelbelovend. Hoe meet je wat die wijkaanpak doet: of de wijkaanpak echt werkt, voor wie het werkt, hoe het werkt en hoe de wijkaanpak te verbeteren is? Een wijk is immers altijd in beweging. Onderzoekers van TNO maakten een onderzoeksopzet waarmee de effecten van de 2diabeat wijkaanpak voor diabetes type 2 zichtbaar gemaakt kunnen worden. Door toepassing van verschillende onderzoekstechnieken en databronnen kan op basis van deze onderzoeksopzet het verhaal van 2diabeat in kaart gebracht worden.

De integrale wijkaanpak van 2diabeat bestaat uit meerdere onderdelen en is dynamisch, wat inhoudt dat de aanpak wordt aangepast aan wat een wijk specifiek nodig heeft. Dit is belangrijk omdat de betrokkenen en lokale context van wijk tot wijk verschillen. In de wijkaanpak spelen bewoners, lokale aanjagers, professionals en vrijwilligers een belangrijke rol. Ook de fysieke omgeving kan de uitkomsten van de aanpak beïnvloeden, bijvoorbeeld wanneer een omgeving juist wel of niet uitnodigt om te bewegen en gezond te eten (denk aan groene buitenruimte, beschikbaarheid van gezond of juist ongezond voedsel op straat). Allerlei factoren die niet in één onderzoeksopzet of middels één databron te bestuderen zijn. Om het verhaal van een wijkaanpak te vertellen, heb je dus al deze verschillende perspectieven nodig: o.a. vanuit de wijkbewoners, de lokale professionals en het landelijke 2diabeat team.

Verschillende technieken en databronnen verbinden voor onderzoek

De ontwikkelde onderzoeksopzet brengt een aantal technieken en databronnen bij elkaar, waarmee deze perspectieven gevangen worden en het complete plaatje in beeld gebracht kan worden. Om het effect op de wijkbewoners te meten stellen we voor meerjarige data te gebruiken van het CBS rondom medicijngebruik voor diabetes. Dit vertelt een deel van het verhaal rond de diabetes-ontwikkelingen in de wijk. Daarnaast wordt geadviseerd steekproefsgewijs, via lopende consulten en via wijkevenementen die georganiseerd worden binnen de wijkaanpak, data te verzamelen bij inwoners over gewicht (en gewichtsverlies), BMI en buikomtrek. Ook kunnen korte vragenlijsten worden ingevuld voorafgaand aan bijvoorbeeld een huisartsbezoek, denk daarbij aan de Diabetes Risicotest, een aantal vragen rondom kwaliteit van leven en het spinnenweb van Positieve Gezondheid.

Verschillende invalshoeken bekijken

Om te bepalen welke aspecten van de aanpak wel of niet werken is – zoals eerder genoemd – het perspectief van de lokale aanjager, lokale professionals en het landelijke 2diabeat team essentieel. Daarvoor wordt bij hen via interviews uitgevraagd welke ontwikkelingen zij zien in de wijk, welke onderdelen van de integrale wijkaanpak volgens hen werken, welke instrumenten ze zelf graag gebruiken, etc. Ook is er een online platform met een interventie toolbox en besloten groep voor iedere wijk, waar bijgehouden kan worden welke onderdelen vaak bezocht worden en welke gesprekken er ontstaan over de wijkaanpak en gezondheid/diabetes in de wijk.

Het beeld compleet maken

Kortom, heel veel invalshoeken om te bekijken en heel veel puzzelstukjes om te verzamelen. Daarmee wordt de komende jaren het beeld compleet: (hoe) werkt deze wijkaanpak voor diabetes type 2, en wat kan er gaandeweg nog aangepast en verbeterd worden om het effect ervan te vergroten? Hiermee hopen we bij te dragen aan een duurzaam resultaat in de strijd tegen diabetes type 2 in Nederland. Bent u benieuwd naar de volledige 2diabeat onderzoeksopzet, u vindt het document hier.

Ook dit traject heeft aangetoond hoe complex het is goed wetenschappelijk onderzoek te doen naar een praktische en dynamische aanpak op het gebied van leefstijlbevordering. De Lifestyle4Health programmalijnen Gedrag en Implementatie houden zich dagelijks bezig met de vraagstukken zoals ‘Welke interventie werkt voor wie en wanneer? En hoe onderzoek je dat?’ ‘Welke implementatiestrategieën werken en hoe onderzoek je dat?’ Wilt u hierover meer weten, meedenken of wilt u advies over het meten van de effecten van jouw gezondheidsinterventie, neem dat contact op met de programmalijntrekkers Pepijn van Empelen of Jessica Kiefte.

Topics:

Bekijk alle nieuwsberichten van Lifestyle4Health

Blijf up-to-date

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen omtrent Leefstijlgeneeskunde. En schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf up-to-date

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen omtrent Leefstijlgeneeskunde. En schrijf je in voor de nieuwsbrief

Ik steun het Manifest voor Leefstijlgeneeskunde en werk en vind dat leefstijlgeneeskunde een plek moet krijgen in de werkcontext